Athchuimhne ar bhliain den scoth!

Ba mhaith le Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge buíochas a ghabháil le gach duine a d’fhreastal ar an ócáid ‘Deoch na Nollag’ a reáchtáladh an oíche aréir i gceannáras na Comhdhála

Oíche spraíúil bríomhar a bhí ann agus bhí sé go h-iontach labhairt lenár gcairde ón gciorcal comhrá, ó na heagraíochtaí Ghaeilge go léir agus lenár gcairde dílse a thug tacaíocht dúinn le linn na bliana.

Bliain rathúil a bhí ann don gComhdháil agus bhíomar gnóthach ó thús na bliana ag eagrú Tóstal Na Gaeilge a bhí ar siúl i nGaillimh i mí Feabhra. Fíorú na Físe a bhí mar théama ar an Tóstal i mbliana agus ba é Plean 2028-Plean Straitéiseach na Gaeilge a bhí faoi chaibidil ag an ócáid. Fuaireamar go leor moltaí agus thugadar sin léargas suntasach dúinn ar thuairimí phobal na Gaeilge i leith todhchaí na teanga.

Agus bhí an cuma ar an scéil nach raibh na seastáin agus póstaeir bainte síos againn faoin am go rabhamar ag tabhairt aghaidh arís ar chontae na Gaillimhe don chéad chéim do Thuras na Filí- an clár malartaithe cultúir idir Éirinn agus Albain agus chuireamar fáilte roimh Bille Innes, Maletta NicPhàil, Màiri Nic Ille Mhaoil agus Angus Mac Neacai ón Alban .
Chuaigh na filí agus ceoltóirí ar chamchuairt timpeall Chonamara, agus críochnaigh an chuairt i mBaile Átha Cliath, le dhá oíche mhóra ceoil agus filíochta agus chas siad le filí mór le rá ó Éirinn ar nós Máire Holmes, Nuala Ní Chonchúir agus Colette Nic Aodha.

Ach fuair na cuairteoirí Albanacha blas binn ar ghnéithe eile de shaol na Gaeltachta nuair a chuadar ag treabhadh na dtonn ar báid seol traidisiúnta ar chósta Chonamara agus fuaireadar an deis cúpla steip ar an sean-nós a fhoghlaim chomh maith. Ní haon ionadh mar sin gur fhilleadar ar ais go hÉireann níos déanaí sa bhliain chun na steipeanna sin a chleachtadh ag an Oireachtas I gCorcaigh i Mí na Samhna agus ag Féile Phíobaireachta William Kennedy in Ard Mhacha!


Buaicphointe eile na bliana ná Buntáiste Breise na Gaeilge- seimineár eolais a d’eagraigh Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge do dhaltaí iar-bhunscoile. Reáchtáladh an chéad bhabhta i nGaillimh ag Tóstal na Gaeilge i mí Feabhra agus fuarthas an méid aiseolais iontach ina leith gur thuigeamar go raibh éileamh ann dá leithead agus shocraíomar ceann eile I Halla na Saoirse I Mí na Nollag. D’fhreastail os cionn 600 dalta ag an dá ócáid agus labhair aoichainteoirí ar na buntáistí a thug an Ghaeilge dóibh agus iad ag tosnú amach ar an ngairmeacha beatha.

Lean an Chomhdháil ag déanamh stocaireachta ar son earnáil na Gaeilge, balleagraíochtaí na Comhdhála agus ar son cainteoirí I mbliana, seoladh aighneachtaí isteach ag rannaí stáit agus comhlachtaí poiblí, cuireadh os cionn 31 aighneacht isteach ag údaráis Phleanála mar gheall ar iarratais pleanála sa Ghaeltacht agus seoladh 19 aighneachtaí chuig comhlachtaí poiblí a bhí ag ullmhú dréachtscéimeanna faoin Acht teanga agus léirigh an Chomhdháil tacaíocht don bhfeachtas Acht Teanga a bhaint amach i dTuaisceart Éireann.

Idir an dá linn seoladh 26 eagrán den nuachtlitir EOLAS! ag os cionn 4,800 síntiúsóir, seoladh amach 12 eagrán den nuachtlitir Cogar atá dírithe ar chraoltóirí raidió le Gaeilge agus d’éirigh linn na mílte nuachtáin a léamh le gach alt faoin Gaeilge a aimsiú sna nuachtáin agus seoladh amach an achoimre laethúil ag 1,400 bosca ríomhphoist gach lá i 2008!

Bhí ardú ollmhór ar trácht ar an suíomh gréasáin http://www.gaelport.com/ chomh maith agus cuireadh os cionn 1540 scéal nuachta ar an suíomh i 2008 gan trácht ar an méid scéalta a cuireadh suas faoi imeachtaí i Féilire na Gaeilge agus ar na folúntais reatha i saol na Gaeilge a fógraíodh ar an suíomh chomh maith. Táimid ag déanamh athchóiriú ar an suíomh agus ar sheirbhísí eolais agus bí linn i 2009 nuair a seolfar suíomh gréasáin úr- nua, nua-aimseartha agus snasta!

Nollaig Shona faoi shéan agus faoi mhaise duit ó Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge!

Grúpa Éireannach le File, Ceoltóir agus Amhránaí ar chamchuairt timpeall Gharbhchríocha na hAlban.

Rachaidh file, ceoltóir agus amhránaí sean-nóis ar chamchuairt timpeall na hAlban an tseachtain seo chugainn mar chuid de Thuras na bhFilí 2008.

Beidh an file Ailbhe Ní Ghearbhuigh, an t-amhránaí Mairéad Ní Fhlátharta, agus an ceoltóir Con Durham ag tabhairt aghaidh ar Gharbhchríocha na hAlban, mar chuid den mhalartú cultúrtha seo, atá á eagrú ag Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge i gcomhair le Comhairle nan Leabhraichean.

Ciarraíoch í Ailbhe Ní Ghearbhuigh, a bhain céim sa Ghaeilge agus sa bhFraincís amach in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, áit ar bhain sí MA sa Nua Ghaeilge amach chomh maith. Bronnadh Gradam Fulbright ar Ailbhe sa bhliain 2007, agus chaith sí bliain ag múineadh Gaeilge i Nua-Eabhrac. Bhronn An Chomhairle Ealaíon sparánacht ar Ailbhe i mbliana chun díriú ar a cuid filíochta. Tá dánta léi foilsithe sna hiris: An Guth, Feasta, Crannóg agus Poetry Ireland Review. Tá a céad cnuasach filíochta Péacadh, le fáil anois ó Choiscéim.

Is as Baile Átha Cliath de Con Durham, ach tá sé ina chónaí i gCiarraí le os cionn 30 bliain anois. Bhain Con Durham an chéad áit amach i gcomórtas an Oireachtais sa bhliain 1990, agus é ag casadh an phíb uilleann.

Is amhránaí sean-nóis ón Spidéal í Mairéad Ní Fhlátharta, atá mar mhúinteoir bunscoile anois i Rath Cairn Co. na Mí. Thosaigh sí ag casadh nuair a bhí sí seacht mbliana d'aois, nuair a thosaigh sí ranganna de chuid an Ghaelacadaimh sa Spidéal faoi stiúir Pat Phadraic Tom Ó Conghaile agus Peaitsaí Ó Ceannabháin. Is iomaí duais atá bainte amach ag Mairéad ó thug sí a haghaidh ar a céad Oireachtas i nGaillimh i 1993. Ina measc seo tá Corn Dharach Uí Chatháin, Corn Sheosamh Ó hÉanaigh, Corn Cuimhneacháin Sheáin Óig Uí Thuama, Comórtas na mBan agus an dara háit i gCorn Uí Riada nuair a bhí sí 18. Tá Mairéad ag freastal ar Ollscoil Luimnigh faoi láthair ag staidéar do chéim mháistreachta sa cheol traidisiúnta, ag díriú ar an amhránaíocht agus stíleanna éagsúla sean-nóis mar phríomhchuid den chúrsa.

Is scéim cheilteach sheanbhunaithe thábhachtach í Turas na bhFilí, atá ar siúl i mbliana ón 22-28 Meán Fómhair. Tá meas mór ag muintir na Gaeilge agus na Gàidhlige ar Thuras na bhFilí, go háirithe ag filí, ceoltóirí, agus amhránaithe ón dá thraidisiún atá fite fuaite lena chéile.

I measc na bhfilí agus na gceoltóirí Éireannacha a chuaigh ar an gcuairt go hAlbain roimhe seo, bhí Máirtín Ó Direáin, Caitlín Maude, Colm Breathnach, Louis de Paor, Máiréad Ní Mhaonaigh, Seosamh Mac an Iomaire, Lasairfhíona Ní Chonaola, Bríd Ní Mhóráin agus Cathal Ó Searcaigh.

Eagraíonn Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge Turas na bhFilí i gcomhair le Comhairle Nan Leabhraichean le cúnamh airgid ó Fhoras na Gaeilge.

Tá tuilleadh eolais faoi Thuras na bhFilí le fáil ar http://www.gaelport.com/, nó is féidir dul i dteagmháil le Síle Ní Chatháin, ag 01 679 4780, nó sile@comhdhail.ie

Buaiteoir Chomórtas Filíochta An Chuairt 2008 Fógartha.

Mar chuid de Chuairt na bhFilí Albanacha go hÉirinn, d’eagraigh Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge Comórtas Filíochta Dátheangach do dhánta nuachumtha i nGaeilge nó i nGàidhlig na hAlban.
Ar an Máirt, 6 Bealtaine, i gClub De Burgo, i gCathair na Gaillimhe, léigh an deichniúir iomaitheoirí a bhain an babhta ceannais amach, a n-dánta, agus rinne na filí clúiteacha Colette Nic Aodha, Máire Holmes, Jackie Mac Donncha, agus Maletta Nic Pháil moltóireacht ar an gcomórtas. Ba cheardlann scríbhneoireachta de rogha an bhuaiteora dar luach nach mó na Eur500 a bhí ar an gcéad duais, agus go bhfoilseofaí an dán i nuachtlitir na Comhdhála i mí an Mheithimh agus sa nuachtán Lá Nua.

Dar leis na moltóirí bhí caighdeán na ndánta a léadh ar an oíche thar barr, agus ba dheacair aon fhile amháin a roghnú. Tar éis dóibh na dánta ar fad a phlé, roghnaíodh an dán ‘Rannan na Bliadhna’ mar an dán buaiceach, a bhí scríofa ag an bhfile Niall Gordon ó Eilean Sgiathanach, in Albain. Is dán é ‘Rannan na Bliadhna’ le 12 véarsa, le gach véarsa ag cur síos ar mhíonna éagsúla na bliana.

Is scéim cheilteach sheanbhunaithe thábhachtach í An Chuairt, atá á reáchtáil ag Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge ó 1971, áit a ndéantarmalartú cultúrtha idir Éirinn agus Albain, ach ba é seo an chéad uair a eagraíodh an comórtas seo.

Deir Síle Ní Chatháin, Feidhmeannach le Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge, ‘de bharr an méid suime a léiríodh sa chomórtas i mbliana, le breis is leathchéad iontráil, is cosúil go mbeidh tóir anois ar an gcomórtas seo ar bhonn bliantúil.’

Seo an dán 'Rannan na Blaidhna'le Niall Gordon Buaiteoir Comórtas Filíochta An Chuairt 2008